Skip to content

Παρουσίαση στο 12ο Athens tax forum του Ελληνοαμερικανικού Εμπορικού Επιμελητηρίου στις 10 Μαρτίου 2016

13/03/2016

Ηλεκτρονικές πληρωμές,
και το τέλος των χαρτονομισμάτων

Τα 500ευρα άρχισαν να γεννούν υποψίες στην ΕΕ για διευκόλυνση της τρομοκρατίας!
Η κατάργησή τους όμως θα δυσκολέψει άραγε όσους τρομοκράτες θέλουν να κινήσουν ας πούμε 20.000 €; Αντί σαράντα 500ευρα που ζυγίζουν 44 γραμμάρια θα πρέπει να χρησιμοποιήσουν εκατό 200ευρα βάρους 105 γραμμαρίων! 61 ολόκληρα γραμμάρια παραπάνω! Ακόμα κι αν φτάσουν να καταργηθούν έως και τα 100ευρα θα χρειάζονται τετρακόσια 50ευρα βάρους 362 γραμμαρίων!
Σκεφτείτε όμως:
Χωρίς χαρτονομίσματα θα χρειαζόταν 10,000 2ευρα (8,5 γραμμαρίων το καθένα) βάρους δηλαδή 85 κιλών ή κι αν υπήρχε κέρμα 5ερω (ας πούμε των 10 γραμμαρίων) θα χρειαζόταν 4.000 5ευρα βάρους περίπου 40 κιλών…

Άρα;

 It’s the paper, stupid!

Μήπως να σκεφτούμε την κατάργηση όλων των χαρτονομισμάτων;
Έστω ότι – μετά από όλες τις απαραίτητες νομοθετικές διαδικασίες από τα ευρωπαϊκά θεσμικά όργανα – από 1-1-201X καταργούνται τα 500ευρα και τα 200ευρα, από 1-7-201X καταργούνται τα 100ευρα και τα 50ευρα και από 1-1-201X+1 καταργούνται τα 20ευρα και τα 10ευρα και κυκλοφορεί 5ευρο κέρμα.
Η χρονική κλιμάκωση θα εξυπηρετήσει την σταδιακή προσαρμογή του κοινού και εγκατάσταση των απαραιτήτων εφαρμογών, μηχανημάτων και συνδέσεων. Θα δώσει επίσης τον χρόνο κατάθεσης στις Τράπεζες όλου του κυκλοφορόντος χρήματος.
Συνεχίζουμε επομένως μετά μόνον μέσω καρτών – πιστωτικών είτε χρεωστικών – ή και μέσω internet ή mobile banking και με κέρματα.

Το 2011 έκανα την παραπάνω σκέψη και φυσικά έσπευσα να ψάξω στο δίκτυο καθώς το πιο εύλογο θα ήταν να υπάρχει ήδη. Ωστόσο πέραν της ιδέας της (totally) cashless society δεν ανακάλυψα κάτι. Δημοσιοποίησα την πρόταση με όποιο τρόπο μπορούσα αλλά οι αντιδράσεις ήτανε: Αδιαφορία, συγκαταβατικότητα, πολιτική δυσαρέσκεια.

Το ψάξιμο τελικά με την φράση «paper money» το 2014 απέδωσε το εξής
“Abolish Paper Money and Eliminate Most Crime”
By Stuart M. Speiser
American Bar Association Journal Jan. 1975 p. 47 – 49

“Καταργήστε το χάρτινο χρήμα και εξαφανίστε το πιο πολύ έγκλημα.”
Έκδοση της Αμερικανικής Ένωσης Δικηγόρων, τεύχος Ιανουαρίου 1975 σελ. 47-49
Η εισαγωγή:
Το Έγκλημα αποδίδει, αλλά μόνο με μετρητά! Με την κατάργηση των χαρτονομισμάτων το μεγαλύτερο μέρος του εγκλήματος και της διαφθοράς στις Ηνωμένες Πολιτείες μπορούν να εξαλειφθούν. Ένα σύστημα πληρωμών με κάρτα δεν είναι πλέον μια απλή έννοια της επιστημονικής φαντασίας, με την τεχνολογία για ένα σύστημα που μπορεί να εκριζώσει το κίνητρο του κέρδους στο έγκλημα να υπάρχει σήμερα.

Και μερικά quotes:
“Τα χαρτονομίσματα είναι το ζωογόνο αίμα του εγκλήματος και της διαφθοράς”
“Κατά πάσα πιθανότητα θα ήταν επιθυμητό να έχουμε τις κάρτες πληρωμών συνδεδεμένες με το τηλεφωνικό σύστημα. (σ. το 1975 ! )”

“Έχουμε λάβει ως δεδομένο τη χρήση των χαρτονομισμάτων.”
Στην συνέχεια θα δούμε μερικά ακόμη, καταλήγει δε με την τόσο αναμενόμενη ερώτηση:
“Φαίνεται να είναι μια πολύ ριζοσπαστική και κάπως ουτοπική λύση. Σίγουρα υπάρχουν θεσμοί, δομές, και λιγότερο ριζοσπαστικές ιδέες για την επίλυση αυτών των προβλημάτων;
Και απαντά: Μπορείτε να μου πείτε κάποια ;”

Τι ΔΕΝ είναι

 Δεν είναι πολιτική πρόταση. Πολιτικά είναι απολύτως ουδέτερη λύση.
 Δεν έχει καμιά σχέση με το Bitcoin ή άλλο ψηφιακό νόμισμα. Αφορά το επίσημο νόμισμα κάθε χώρας. Στην περίπτωσή μας προφανώς το Ευρώ.

ΣΥΝΗΘΕΙΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΕΙΣ Ή ΕΝΣΤΑΣΕΙΣ ΚΛΠ
 «Η ιδέα είναι παλιά». Ή «Ούτως ή άλλως προς τα εκεί πάμε». Πολύ ωραία. Ας εφαρμοστεί λοιπόν όσο πιο γρήγορα μπορούμε. Γιατί να χαθεί χρόνος ακόμα μιας γενιάς;
 «Το μαύρο χρήμα κινείται αλλιώς». Το θέμα είναι να μην παράγεται πλέον μαύρο χρήμα. Ό,τι βγήκε, κακώς βγήκε, αλλά πλέον να μπει τέλος.
 «Δεν θα το δεχτούν οι ισχυροί άρα ας μην ασχολούμαστε». Αυτοεκπληρούμενη προφητεία δηλαδή. Ας συζητηθεί επιτέλους δημόσια απ’ όσους δεν έχουν αντίρρηση και ας δούμε πόσο θα αντέξουν τα επιχειρήματα των αντιθέτων.

ΑΜΕΣΑ ΑΠΟΤΕΛΕΣΜΑΤΑ

1. Πλήρης εποπτεία του δημοσίου επί του συνόλου του ΑΕΠ και όλου του τζίρου κάθε οικονομικού προσώπου και επομένως κάλυψη του συνόλου της φορολογικής βάσης για κάθε είδους φόρο άμεσο ή έμμεσο. Επομένως δημοσιονομική εξυγίανση αφ’ ενός λόγω αύξησης του ΑΕΠ αλλά και λόγω αύξησης των κρατικών εσόδων. Ομοίως για τα ασφαλιστικά Ταμεία.
2. Πλήρης εμφάνιση των πραγματικών τιμών διεξαγωγής των κτηματικών συναλλαγών αλλά και των όποιων απολαβών από ακίνητα (ενοίκια, υπενοικιάσεις κλπ). Θεραπεύει επίσης προβλήματα δικαστικού ορισμού αποζημιώσεων, πολλές φορές ύψους ακυρωτικού του ίδιου του σκοπού της κήρυξής τους.
3. Δυνατότητα μείωσης των φορολογικών συντελεστών –ειδικά και κυρίως των εμμέσων φόρων – και άρα περαιτέρω ενίσχυση της ανάπτυξης χωρίς καν να επιλέγονται ακραίες λύσεις οι οποίες και πολλές φορές εξαγγέλλονται (π.χ. το 75% στην Γαλλία) αλλά δύσκολα εφαρμόζονται, ή τουλάχιστον δεν οδηγούν στα αρχικά εκτιμώμενα αποτελέσματα.
4. Εξοικονόμηση σημαντικών δαπανών που σχετίζονται με την παραγωγή, κυκλοφορία και ασφάλεια των χαρτονομισμάτων τόσο για το Κράτος όσο και για τις Τράπεζες. Η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσδιορίζει το κόστος των συναλλαγών για την ΕΕ στο ύψος των 130 δις Ευρώ ετησίως (bit.ly/1TIhkpe) !
5. Εξάλειψη του εγκλήματος – και κυρίως του οργανωμένου αφού it won’t pay !. Από Speiser: “Σε σχεδόν κάθε περίπτωση ληστείας διάρρηξης και ληστείας στο δρόμο, το αντικείμενο του εγκλήματος είναι να αποκτήσει την κατοχή των χαρτονομισμάτων από το θύμα ή να λάβει άλλα κατάλληλα αντικείμενα ο εγκληματίας που μπορεί στη συνέχεια να μετατραπεί σε χρήμα από κάποια μορφή «κλεπταποδοχής.” “Άλλα σημαντικά με βάση το χρήμα εγκλήματα, όπως η παράνομη πώληση ναρκωτικών, η απαγωγή για λύτρα, ληστεία τράπεζας, οι μίζες, η δωροδοκία και η διαφθορά των δημοσίων υπαλλήλων, θα ξεθωριάζει στην αφάνεια αφού αφαιρεθεί το κίνητρο του κέρδους.” Δεν υπάρχει δυνατότητα απόληψης κέρδους ούτε από παράνομο τζόγο. Τεράστια επομένως ωφέλεια της κοινωνίας με πλήρη αλλαγή ψυχολογίας και νοοτροπίας καθώς εξαλείφεται κάθε κίνδυνος ληστειών, διαρρήξεων, κλοπών, απαγωγών κλπ., αλλά και δωροδοκιών, εκβιασμών και διαφθοράς. Ειδικά για την διαφθορά η εκτίμηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής προσδιορίζει το κόστος της για την ΕΕ στο ύψος των 120 δις Ευρώ ετησίως (bit.ly/1fnW8yD)!
Απομένουν πλέον μόνον εγκλήματα τιμής, μίσους, κλπ.
6. Ήδη το εφαρμοζόμενο σύστημα άϋλων τίτλων για τις μετοχές καθώς και των συμβολαίων – υποθηκοφυλακείων – κτηματολογίου κλπ για τα ακίνητα, αποδεικνύει ότι είναι δυνατή η εξάλειψη του βίαιου εγκλήματος που σχετίζεται με αξίες εφ΄ όσον αυτές δεν είναι άμεσα απτές και φορητές. Αποτελεί άλλο ζήτημα η πιθανότητα απάτης που πάντως δεν εμπεριέχει βία και ό,τι αυτή σημαίνει.
7. Αντίστοιχη απελευθέρωση κοινωνικών δυνατοτήτων του κράτους λόγω εξαιρετικής μείωσης αντικειμένου από σειρά υπηρεσιών (εφορίες, δικαστήρια, αστυνομία, φυλακές κλπ).
8. Λύνει ήπια και όχι συγκρουσιακά και το θέμα της παράνομης μετανάστευσης αφού μόνον νόμιμοι μετανάστες θα μπορούν να συναλλάσσονται και επομένως δεν θα υπάρχει κίνητρο εισροής άλλων. Ελπίζουμε βέβαια να μην συνεχίζεται άλυτο και το προσφυγικό ζήτημα έως την εφαρμογή, πάντως και σ’ αυτή την περίπτωση μόνο θετικό αποτέλεσμα θα υπήρχε.

ΓΙΝΕΤΑΙ ;
Τεχνολογικά δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία. Το διαδίκτυο σε συνδυασμό με την κινητή τηλεφωνία αποτελούν πλέον την υποδομή για ανεμπόδιστη εφαρμογή. Ήδη αφθονούν οι σχετικές εφαρμογές (wallets κλπ).
Η εξάπλωση του συστήματος πληρωμών μέσω κινητού τηλεφώνου m-pesa της Vodafone σε Kenya (17 εκατομμύρια χρήστες), Tanzania (πέντε εκατομμύρια χρήστες), και άλλες χώρες με υποδεέστερους μορφωτικούς δείκτες από αυτές της Ευρωζώνης, απαντά σ’ αυτό.
Η πρόσφατη εμπειρία μας από τα capital controls έδειξε πως εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες εύκολα και άμεσα απέκτησαν κάρτες και προσαρμοστήκαν στην χρήση τους. Φόβοι ή επιφυλάξεις περί ηλικιωμένων ή ανήμπορων έγινε φανερό ότι δεν αποτελούν ικανές αιτίες απόρριψης καθώς ούτως ή άλλως συνήθως αυτές οι κατηγορίες πολιτών εξυπηρετούνται από συγγενείς ή κοινωνικές δομές και όχι αυτοτελώς.

ΓΙΑΤΙ ΟΧΙ ΤΑ ΚΕΡΜΑΤΑ
Όπως προαναφέρθηκε υπάρχει σχετική κινητικότητα προς υποστήριξη της cashless society, εξάλειψη δηλαδή όλων των μετρητών. Ιδιαίτερα σημαντική φαίνεται να είναι η «Better than Cash Alliance” με προβεβλημένα μέλη το Bill & Melinda Gates Foundation και το “Clinton Development Initiative”, και συμμετοχή Κυβερνήσεων κυρίως αναπτυσσόμενων χωρών (Nepal, Papua New Guinea, Pakistan, Bangladesh, Afghanistan, Colombia, Ghana, India, Kenya, Malawi, Moldova, Peru, Rwanda, Senegal, Sierra Leone, Philippines).
Ωστόσο όσον αφορά τα κέρματα προφανώς η διατήρησή τους εξυπηρετεί τις μικρές κινήσεις του πληθυσμού (εφημερίδα, ψωμί, παγκάρι εκκλησίας, ελεημοσύνη, κέρασμα των παππούδων προς τα εγγόνια τους) οι οποίες είναι εύλογο να μην θιγούν ή εμποδιστούν κατά κανένα τρόπο αφού δεν αποτελούν πρακτικά οικονομική κίνηση που ενδιαφέρει η φορολογική «σύλληψή» της και θα ήταν άβολο να απαιτούν οποιαδήποτε διαδικασία. Δεν πρόκειται δε να εξυπηρετήσει κάποια άξια λόγου εγκληματική δραστηριότητα. Όσο δε για την φορολογητέα ύλη των επαγγελματιών που κατά το πλείστον εισπράττουν κέρματα μπορεί ούτως ή άλλως αυτή να προκύπτει στην φάση που αυτοί θα καταθέτουν τα συγκεντρωμένα κέρματα προκειμένου να πιστωθούν οι λογαριασμοί τους. Από την άλλη, ένας πολίτης που ζει από ελεημοσύνες και μόνο δεν θα χρειάζεται να κάνει τίποτα!
Σύμφωνα με τα στατιστικά στοιχεία της ΕΚΤ για τον Ιανουάριο 2016 (http://sdw.ecb.europa.eu/reports.do?node=1000004112 και …1000004114) η συνολική ποσότητα κερμάτων ευρώ είναι 25,881 δισεκατομμύρια, ενώ το ποσό χαρτονομισμάτων των 5 € είναι 8,5 δισεκατομμύρια (στα 1.062,6 δισεκατομμύρια του συνόλου των τραπεζογραμματίων ευρώ, και σύνολο Μ1 6,597.9 δις τον Δεκ. 2015). Αυτό σημαίνει ότι συνολικά θα υπάρχουν 35 περίπου δισεκατομμύρια ευρώ, αξία σε κέρματα, που περαιτέρω αντιστοιχεί (πολύ χονδρικά) σε 105 ευρώ για κάθε ένα από τα 338 εκατομμύρια πολίτες της Ευρωζώνης (2015), ή 120 ευρώ το άτομο αν εξαιρέσουμε και περίπου 10% – 15% για τα βρέφη και για όσους δεν είναι ικανοί για οποιαδήποτε συναλλαγή. Αυτό αφήνει αρκετά “ψιλά” για κάθε άτομο για την καθημερινή ζωή υποτιθεμένης μιας εβδομαδιαίας ανατροφοδότησης με κέρματα.
Ειδικά για την εκκλησία είναι φανερό ότι είναι ιδιαίτερα σκόπιμο – όπως για κάθε καινοτομία – να μην εναντιωθεί στο νέο σύστημα και προς τούτο είναι σκόπιμο να μην υπάρξει φόβος μείωσης των εσόδων των ναών από το οποιοδήποτε εμπόδιο στην ριζωμένη σχέση των πιστών με το κερί, τον δίσκο της φιλανθρωπίας και εράνων κλπ. Αυτό εξυπηρετείται πλήρως με την διατήρηση των κερμάτων. Πρόσθετα καλό θα είναι – όπως έγινε και για την κάρτα αποδείξεων – να ελεγχθεί εξ αρχής από την πλευρά της το όλο σύστημα για την διαπίστωση της μή εμπλοκής οποιουδήποτε συμβόλου, αριθμού κλπ που θα μπορούσε να προκαλέσει τις αντιδράσεις της.

ΠΡΟΣΩΠΙΚΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
Το Κράτος και τώρα (και ανέκαθεν…) παρακολουθεί άνετα οποιονδήποτε έχει κάποιο λόγο να το κάνει.
Δεν είναι ρεαλιστικό ότι η δυνατότητα παρακολούθησης που υποτίθεται ότι θα υπάρξει θα έχει και κάποιο νόημα να αξιοποιηθεί, μόνο και μόνο επειδή θα είναι ευκολότερη. Είναι γνωστό ότι η πολλή πληροφορία απολήγει να είναι περισσότερο «θόρυβος» που συσκοτίζει την αναζητούμενη πληροφόρηση.
Υπάρχουν ήδη μέθοδοι όπως π.χ. της «τυφλής ψηφιακής υπογραφής» οι οποίες διασφαλίζουν την προστασία της ιδιωτικότητας ενώ επιτρέπουν τον έλεγχο και την ασφάλεια των συναλλαγών

Άμεση φορολόγηση / κρατήσεις
Μια κατ’ αρχήν και πολύ σχηματική ιδέα για την μορφή σχεδιασμού έχει ως εξής:
Για κάθε ΑΦΜ θα έχει ορισθεί «ενδιάμεσος» λογαριασμός Τράπεζας προς τον οποίο θα κατευθύνεται η οποιαδήποτε πληρωμή προς το συγκεκριμένο φυσικό ή νομικό πρόσωπο. Για αυτόν τον λογαριασμό θα έχει ορισθεί η διασύνδεση με αντίστοιχο Κρατικό λογαριασμό προς τον οποίο θα μεταβιβάζεται το ανάλογο κρατικό έσοδο ενώ το υπόλοιπο θα απομένει στην διάθεση του κατόχου του λογαριασμού είτε θα προωθείται σε επόμενο επίσης αυτόματο βήμα της διαδικασίας σε άλλο Τραπεζικό λογαριασμό αποκλειστικά δικής του διαχείρισης. Ακόμα και η διάκριση περί διαφορετικών συντελεστών ΦΠΑ θα μπορεί να εξυπηρετηθεί με την τήρηση για τους αντίστοιχους επαγγελματίες διαφορετικών «ενδιάμεσων» λογαριασμών. Ανάλογη διαδικασία θα μπορούσε να εφαρμοσθεί και για τους άμεσους φόρους με εφαρμογή των ισχυόντων φορολογικών κλιμακίων και συντελεστών αμέσως μετά την υπέρβαση του όποιου αφορολογήτου ορίου ισχύει. Ομοίως και για κάθε νομοθετημένη και συναρτώμενη με το κάθε έσοδο ασφαλιστική ή άλλη εισφορά.
Εξαλείφεται προφανώς κάθε δυνατότητα συνεννόησης για μειωμένη πληρωμή ή απόκρυψη εισοδημάτων ακόμα και σε συναλλαγές όπου ο καταναλωτής βρίσκεται σε «μειονεκτική» θέση έναντι π.χ. του τεχνίτη που δεν θα τον εξυπηρετούσε ξανά ή του γιατρού που εκείνη την στιγμή έχει εναποθέσει την υγεία του στα χέρια του.. Εδώ θα πρέπει να αναλογιστούμε και το ότι σειρά επαγγελμάτων θα δημιουργηθούν ή θα ενισχυθούν στην δραστηριότητά τους. Εταιρείες και τεχνικοί πληροφορικής και σχετικών τομέων θα έχουν αυξημένη οικονομική δραστηριότητα.
Είναι προφανές ότι με αυτόν τον τρόπο τα έσοδα του Κράτους εισπράττονται ταυτόχρονα με την διεξαγωγή κάθε συναλλαγής και εις ολόκληρον. Δευτερευόντως εδώ αναδεικνύεται και το αποτέλεσμα της εξάλειψης εν πολλοίς της αναγκαιότητας για έκδοση καν των διαφόρων φορολογικών στοιχείων και σίγουρα πάντως της σκοπιμότητας συγκέντρωσης από τους καταναλωτές αποδείξεων αλλά ακόμη και τιμολογίων και λοιπά. Οδηγεί δε επίσης τις Εφορίες σε αντικείμενα πιο ουσιαστικά και σχετιζόμενα με προσπάθειες απάτης ή αθέμιτων τεχνικών κλπ.
Ο προαναφερόμενος «ενδιάμεσος» λογαριασμός θα μπορούσε (σε ευρύτερη δομική παρέμβαση αν κριθεί αναγκαία) να τηρείται στην Κεντρική Τράπεζα κάθε κράτους απολύτως άτοκα αλλά και απολύτως εγγυημένα, και από εκεί – μετά τις απολήψεις των φόρων και όσων εισφορών ασφαλιστικών ή άλλων ομοίων διασυνδεθούν – να είναι ελεύθερη η μεταβίβαση προς όποια εμπορική Τράπεζα επιθυμεί ο κάτοχος.
Εννοείται βεβαίως ότι θα πρέπει να μην υπάρχει οποιαδήποτε επιβάρυνση (προμήθεια, έξοδα ή όπως αλλιώς τώρα ονομάζονται ακόμα και με την δικαιολογία του κόστους των χρηματαποστολών) στις μεταφορές χρημάτων και στις πληρωμές με χρεωστική ή προπληρωμένη κάρτα. Άλλο θέμα τα επιτόκια των πιστωτικών καρτών.

Μερικές σκέψεις ακόμα
ΠΟΛΙΤΙΚΗ:
Δεν θίγεται η λειτουργία του καπιταλιστικού συστήματος. Αντίθετα μπορεί να θεωρηθεί η πρόταση αυτή ακόμη και ενισχυτική του συστήματος καθώς θα απολήξει σε καλύτερη κοινωνία χωρίς να θέτει πολιτικά ζητήματα, ζητήματα δηλαδή που αποτελούν ακριβώς αντικείμενο της πολιτικής. Αυτή ωστόσο η βελτίωση είναι αφ’ ενός ούτως ή άλλως επιθυμητή και καλοδεχούμενη, αφ’ ετέρου δεν εμποδίζει σε τίποτα την διεξαγωγή της πολιτικής ζωής και της κοινωνικής αντιπαράθεσης με σκοπό τις παραπέρα βελτιώσεις.

ΦΥΣΙΚΗ ΕΡΜΗΝΕΙΑ:
Παλαιότερα στα νομίσματα ενσωματώνετο η αξία που η ύλη τους είχε. Ήσαν δηλαδή περισσότερο ένα άλλο αγαθό αναγνωρισμένης αξίας που ως εύκολο στην μεταφορά, αποθήκευση και μέτρηση εξυπηρετούσε την ανταλλαγή των υπολοίπων αγαθών ή υπηρεσιών κλπ.
Τα χαρτονομίσματα, εδώ και 350 χρόνια περίπου – και ασχέτως αν ακολουθούνταν ή όχι ο κανόνας το χρυσού – έπαψαν να έχουν την όποια αξία ως φυσικά αντικείμενα και είχαν πλέον την αναγραφόμενη σε αυτά πληροφορία περί της αξίας τους, είναι δε συμφωνημένο ότι ο φέρον το χαρτονόμισμα είναι ο ιδιοκτήτης του συγκεκριμένου κλάσματος του όλου χρήματος της «Εκδούσας Αρχής».
Απλά τώρα γίνεται η μεταφορά της ιδιοκτησίας αυτής αντί χέρι με χέρι, ηλεκτρονικά από λογαριασμό σε λογαριασμό.

Μήπως πρέπει η αλλαγή να γίνει σιγά-σιγά;
Οι αλλαγές κάποια στιγμή χρειάζεται να γίνουν και με υποχρεωτικό τρόπο. Όπως π.χ. επιβλήθηκε – και καλώς – η διεξαγωγή πλήθους συναλλαγών με την Εφορία μόνον ηλεκτρονικά και όχι κατά επιλογή, έτσι ακριβώς μια μετάβαση πρέπει κάποτε να γίνει καθολική προκειμένου πραγματικά να εφαρμοσθεί. Από Speiser: πάλι: “Προκειμένου για το σύστημα πληρωμών με κάρτα να είναι αποτελεσματικό πρέπει να υπάρχει ομοσπονδιακή νομοθεσία εξάλειψης του χαρτονομίσματος και θέσπισης των καρτών πληρωμής ως το μοναδικό μέσο πληρωμής εκτός από τα κέρματα.”
“Η απλή ύπαρξη μιας εναλλακτικής μορφής της τραπεζικής μέσω καρτών πληρωμών θα κάνουν λίγα ή τίποτα για την εξάλειψη του εγκλήματος και της διαφθοράς.”

Αλλού τι γίνεται;
Μια από τις πλέον πρόσφατες σχετικές δραστηριότητες υπήρξε αυτή του Ισραήλ όπου από τον Σεπτέμβριο 2013 συστήθηκε επιτροπή υπό τον κορυφαίο σύμβουλο του πρωθυπουργού κ. Harel Locker προκειμένου να μελετήσει το θέμα της ελάττωσης της χρήσης μετρητών. Σημειωτέον ότι στο Ισραήλ το μεγαλύτερο χαρτονόμισμα είναι αυτό των 200 NIS δηλαδή περίπου 46 Ευρώ!
Η επιτροπή εξέδωσε πόρισμα (17 Ιουλίου 2014 “The Committee to Examine Reducing the Use of Cash in Israel’s Economy” bit.ly/1P8mElv) με προτάσεις για άμεσο περιορισμό της χρήσης μετρητών στις συναλλαγές κάτω των 10.000 NIS δηλ. 2600 € με προοπτική μείωσης του ορίου στα 5000 NIS αλλά και με διάφορες εξαιρέσεις (π.χ. για μεταχειρισμένα αυτοκίνητα το όριο είναι 50.000 NIS). Στο Ισραήλ φυσικά υπήρξε σωρεία δημοσιευμάτων περί του ότι αν καταργηθούν τα μετρητά, αυτό θα σημάνει την εμφάνιση του «σημαδιού του θηρίου» και άλλα παρόμοια… Η Επιτροπή πάντως επιμελώς και κατ’ επανάληψη τονίζει ότι δεν προτείνει την ολική κατάργηση των μετρητών. Βέβαια δεν κάνει καν την απλή διάκριση κερμάτων – χαρτονομισμάτων που θα έλυνε πολλά από τα ζητήματα των αντιδράσεων, τουλάχιστον αυτών των ειλικρινών προθέσεων.
Παράδειγμα αντίδρασης: η άποψη εξέχοντος Ισραηλινού δικηγόρου ότι οι νέες ρυθμίσεις αντίκεινται στις συνταγματικές αρχές για την αξιοπρέπεια και την ελευθερία, οι οποίες επιτρέπουν στους Ισραηλινούς το δικαίωμα να “χρησιμοποιήσουν ελεύθερα την περιουσία τους», ένα δικαίωμα που θα διακυβευόταν αν παραβιαζόταν η ελευθερία τους να χρησιμοποιούν μετρητά. Ένσταση δηλαδή που δεν λαμβάνει υπόψη ότι τα χαρτονομίσματα αποτελούν απλά ένα τυπικό υποκατάστατο και μόνον της περιουσίας των πολιτών και όχι αυτή καθ’ εαυτή την περιουσία, αλλά και εντελώς άνευ αντικειμένου εφ’ όσον συνεχίσει η ύπαρξη μετρητών έστω και μόνον με την μορφή των κερμάτων. Άλλως γιατί να μην ζητήσει την έκδοση και χαρτονομίσματος των 2000 NIS ώστε να πλησιάσει την δική μας ελευθερία που έχουμε και τέτοια «κομμάτια» της περιουσίας μας (το 500ευρω) προς χρήση;
Τέλος μια από τις πλέον συγκαταβατικές τοποθετήσεις που συναντά η πρόταση είναι η αναφορά σε άλλες χώρες (κυρίως Βορειοευρωπαϊκές) όπου όντως η χρήση χαρτονομισμάτων έχει ελαχιστοποιηθεί, ως ένδειξη ότι η υποκατάστασή τους έρχεται από μόνη της. Αυτό ενώ όντως ισχύει όσον αφορά την φοροδιαφυγή, δεν έχει να κάνει τίποτα έναντι της διαφθοράς ή του εγκλήματος. Όσο το ίδιο το το Κράτος (η ΕΕ στην περίπτωση μας) εκδίδει και θέτει σε κυκλοφορία αυτό που αποτελεί το εντελώς απαραίτητο εργαλείο της πρώτης αλλά και τον μόνο και αυτονόητο στόχο του δεύτερου, είναι να απορούμε μετά που αυτές οι δύο κοινωνικές πληγές διατηρούνται; Και βέβαια η διαφθορά σε όσο βαθμό αφορά τον τομέα των εφοριών έχει ευνόητες συνέπειες και στα θέματα της – πιο οργανωμένης σίγουρα – φοροδιαφυγής.

ΕΠΙΛΟΓΟΣ
Κλείνοντας σημειώνω πως η Ευρώπη λόγω της οικονομικής και πολιτισμικής της κατάστασης (στις παραμέτρους συνοχής γεωγραφικού χώρου, εγκατάστασης υποδομών, μή αναλφαβητισμού, επαρκούς στάθμης βιοτικού επιπέδου καθώς και αίσθησης κοινής δράσης και καινοτομικών βημάτων) διαθέτει συγκριτικά με άλλες περιοχές τις καλύτερες προϋποθέσεις προκειμένου να θέσει σε εφαρμογή το προτεινόμενο σύστημα.
Τέλος επαναλαμβάνω για μια φορά ακόμη ότι η πρόταση δεν αφορά οικονομικά θέματα ούτε την πολιτική. Αφορά αποκλειστικά και μόνο τα χαρτονομίσματα ως αντικείμενα, και την όποια χρήση αυτά καθιστούν δυνατή σε αντίθεση με τα συμφέροντα της κοινωνίας.
Σας ευχαριστώ και ελπίζω στην συζήτηση να έχω την ευκαιρία να διευκρινίσω κατά το δυνατόν όσα και όποια σημεία χρειαστεί.

Advertisements

From → Uncategorized

Leave a Comment

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: